You are here: Home » Baby & Kids » Waarom een uitstrijkje laten maken zo belangrijk is!

Waarom een uitstrijkje laten maken zo belangrijk is!

door Marieke
Waarom een uitstrijkje laten maken zo belangrijk is

Elk jaar krijgen zo’n 800 vrouwen in Nederland baarmoederhalskanker. Elk jaar overlijden er zo’n 200 vrouwen aan baarmoederhalskanker. Het komt met name voor bij vrouwen tussen de 30 en 60 jaar. Daarom krijgt precies deze groep vrouwen elke 5 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek. In dit artikel vertellen wij je alles over het uitstrijkje.

HPV; wat is het?

HPV is de afkorting van Humaan PapillomaVirus. Dit virus kan baarmoederhalskanker veroorzaken. Baarmoederhalskanker is kanker in het onderste deel van de baarmoeder, de baarmoederhals. Er bestaan ongeveer 100 verschillende soorten Human Papillomavirussen. Daarvan kunnen er 12 typen voor baarmoederhalskanker zorgen. Tijdens het bevolkingsonderzoek word je getest op deze 12 soorten.

HPV komt ontzettend veel voor en is erg besmettelijk. Je kunt het virus door seks krijgen, zelfs als je veilig met een condoom vrijt. Als je HPV krijgt is het lastig te bepalen hóe je het hebt gekregen, soms kan dat al 10 jaar geleden zijn. Wanneer je besmet bent met HPV merk je hier niets van. Het lichaam ruimt het doorgaans vanzelf weer binnen 1 of 2 jaar op. Soms gebeurt dat niet en kan er zelfs nog jaren later kanker ontstaan.

De belangrijkste reden om een uitstrijkje te laten maken is het vroegtijdig opsporen van baarmoederhalskanker. Van de 100 vrouwen met 1 van de 12 typen HPV krijgt uiteindelijk minder dan 1 vrouw baarmoederhalskanker.

Kun je een besmetting voorkomen?

HPV wordt overgedragen via de handen, de huid en de mond. De persoon met wie je seks hebt, kan ook je vaste partner zijn, kan het virus bij zich dragen zonder dit zelf te weten. Daardoor kun jij ook besmet raken, of je nu veilig of onveilig vrijt. Een besmetting kun je dus moeilijk voorkomen. Ook een condoom helpt niet genoeg om een besmetting te voorkomen. Bijna iedereen krijgt ooit een keer in zijn leven een HPV-infectie. Je kunt ook meerdere keren besmet raken.

Wat merk je als je HPV hebt? 

Wanneer je besmet bent met HPV merk je daar dus niets van. Meestal ruimt je lichaam deze infectie vanzelf weer op. Soms gebeurt dat niet en kan er jaren later kanker ontstaan. De klachten van een voorstadium van kanker kunnen verschillend zijn: een branderig gevoeg, afscheidingen, bloedingen, pijn bij de schaamlippen, penis, anus of baarmoedermond. Wanneer je klachten hebt, wacht dan niet tot je de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek ontvangt, maar maak een afspraak bij de huisarts. Ook als je nog maar kort geleden het uitstrijkje hebt gehad. Je kunt beter voor niets komen of er vroegtijdig bij zijn, dan te laat komen.

Het uitstrijkje

Het uitstrijkje wordt doorgaans gemaakt door de doktersassistente. Je moet je van onderen volledig uitkleden. Daarna ga je met je benen gespreid op de onderzoekstafel liggen. Voor het onderzoek gebruikt de assistente een eendenbek (een spreider die op de bek van de eend lijkt) en doet deze in de vagina. Zo kan de assistente de ingang van de baarmoeder goed zien. Met een soort borsteltje haalt ze wat slijmvlies van de binnenkant van de baarmoeder af. Het borsteltje gaat in een potje naar het laboratorium. Binnen 4 weken ontvangen zowel jij al de huisarts de uitslag via een brief.

Een afspraak duurt doorgaans zeker niet langer dan 10 minuten.

De uitslag

De meeste vrouwen krijgen “Geen HPV” als uitslag. Het uitstrijkje hoeft niet verder onderzocht te worden. Over 5 jaar – en na je 40e over 10 jaar – ontvang je weer een uitnodiging.

Enkele vrouwen krijgen als “wel HPV en geen afwijkende cellen” als uitslag. Dat betekent dat je geen baarmoederhalskanker hebt. De uitslag wordt ook wel PAP 1 genoemd. Na 6 maanden krijg je weer een uitnodiging voor een uitstrijkje. Voor de zekerheid wordt er gecontroleerd of de cellen er nog steeds normaal uitzien. Als deze er normaal uitzien, krijg je over 5 jaar weer een uitnodiging voor een uitstrijkje. Als er ongewone cellen worden gevonden, dan word je doorgestuurd naar de gynaecoloog voor verder onderzoek.

Het kan ook zijn dat je de uitslag “Wel HPV en afwijkende cellen” krijgt. Deze uitslag heeft PAP2, PAP3, PAP4 of PAP5. Hoe hoger het getal, hoe meer afwijkende cellen er zijn gevonden. Met deze uitslag krijg je een verwijzing naar de gynaecoloog. De gynaecoloog kijkt of de cellen vanzelf kunnen genezen, of dat er een behandeling nodig is. Cellen met afwijkingen zijn meestal nog geen kankercellen. Soms zijn cellen wel op weg om kanker te worden. Dit wordt dan een voorstadium van baarmoederhalskanker genoemd en is meestal nog goed te behandelen.

Heel soms is er al sprake van baarmoederhalskanker. Hoe eerder het wordt ontdekt, hoe beter het te behandelen is.

Krijg je de uitslag PAP0? Dan is het uitstrijkje niet goed te beoordelen. Er is dan een nieuw uitstrijkje nodig. Hiervoor kun je weer een afspraak bij de huisarts maken, ongeveer 6 weken voor je vorige uitstrijkje.  

Lees ook: Burn-out voorkomen: 4 tips

Related Articles